در این کتاب کوشیده‏می‏شود به تاریخ ایران و خليج‌فارس اشاره‏شود و آنگاه به صورت جزیی‌تر به تاریخ منطقه سواحل خليج‌فارس و سپس منطقه‏ای به نام شیبکوه خليج‌فارس(واقع در جنو ب شرق استان بوشهر و در حد فاصل کوه‏های زاگرس تا دریای خلیج‌فارس که کمابیش کنگان تا گاوبندی را فرامی‏گیرد)پرداخته‏شود.

این کتاب را در سه بخش  جاي داده‏ام. بخش‌اول تمدن سيراف است تا دوران زوال كه به ناگزير خلاصه‌اي از وضعيت درياي‌فارس را به آن افزوده‏ام و نگاهي نيز به ديگر بندرها و شهرهاي درياي‌فارس داشته‏ام. بخش‌دوم را تاريخ كنگان از دوران ویرانی سيراف قرار داده‏ام و چون موضوع‏هایي از دو بخش فوق براي بهتر دانستن لازم بود، بخش‌سوم را به آن افزودم و آن را ضميمه‏ها ناميدم.  کارنامه نفت و گاز وکارنامه مروارید و شناورهای دریایی ایران و از بازرگانی تا سلطه گری کشورهای اروپایی در خلیج فارس و نگاهی به بندر کنگان در حال حاضر و همسایگان ان از نوشته های این بخش اند.

كار برروي اين مجموعه به گونه‏ای فشرده، پیاپی و روزانه از پاييز 83 تا بهار 84 ادامه يافته‏است. در اين مدت، روزانه به صورت ميانگين 14ساعت كار كرده‌ام و از بهار 84 تا زمستان 85 نیز کم و بیش به ویراستاری و اصلاحاتی در این متن پرداخته‏ام.

از مقدمه این کتاب در صفحه ۱۱ :
۱- مي‏گويند: در بندري كوچك و قديمي دختري هميشه در حال گريه‏كردن بود. اشك‏هاي دخترك تبديل به مرواريد مي‏شد. مردم با جمع‏آوري دانه‏هاي مرواريد و فروش آن زندگي مي‏كردند. آن بندر در ساليان كوتاهي يكي از بندرهاي بزرگ و آبادان جهان شد. مردم شاد و خندان زندگي مي‏کردند، اما دخترك هميشه گريه مي‏كرد و كسي نمي‏دانست چرا؟

در صفحه ۲۳ این کتاب می خوانیم:
 درخت ايران ريشه درخليج‌فارس دارد.[1] مورخين عقيده دارند كه خليج‌فارس گاهواره تمدن عالم يا مبدا پيدايش انسان‏هاست و ساكنان باستاني آن نخستين انسان‏هايي بوده‏اند كه دريانوردي را آموخته‏اند، كشتي ساخته‏اند و در امواج خروشان دريا نشسته‏اند تا خاور را به باختر پيوند زنند. بديهي است خليج‌فارس به علت راه داشتن به درياهاي آزاد در طول تاريخ کانون توجه باشد. ساكنان سواحل خليج‌فارس يعني اقوامي چون ايلامي‏ها، آشوري‏ها، سومري‏ها، آكدي‏ها، بابلي‏ها و پارسي‏ها در طي تاريخ بنيانگذار تمدن‏هاي درخشاني بوده‏اند. در اين دريا اقوامي همچون مصري، يوناني، سومري، هندي، فينيقي، پارسي، مقدوني و عرب به دريانوردي پرداخته‏اند.[2]وقتي به ياد بياوريم كه اين دريا در قلب زيستگاه كهن‏ترين اقوام دوره‏هاي باستان از قبيل آكادي‏ها، ايلامي‏ها،[3] سومري‏ها، كلداني‏ها، آشوري‏ها، بابلي‏ها، مصري‏ها، كنتاني‏ها و فينيقي‏ها[4] و نورديك‏ها[5] بوده‏است، پي‏خواهيم برد كه خليج‌فارس قبل از ورود آريايي‏ها، راهي براي ارتباطات بازرگاني دنياي قديم بوده‏است.

1- درجغرافياي گذشتگان تمامي آب‏هاي خليج‌فارس و عمان و درياي عرب امروزي را درياي پارس و اقيانوس هند را «آرياتراس» مي‏گفته‏اند. درياي پارس يكي از بزرگترين درياهاي چهارگانه دنيا بود، اما پهنه آبي كه آن را خليج‌فارس ناميده‏اند، امروزه خليجي است با 1000 كيلومتر طول و بيش از 240 كيلومتر عرض متوسط. خليج‌فارس با 226 هزار كيلومتر مربع وسعت، يكي از خليج هاي بنام جهان است. خليج‌فارس از نظر منابع طبيعي از غني ترين پهنه‏هاي آبي جهان است. نفت، مرواريد، گاز، فسفات، گوگرد، مرجان، انواع ماهي‏ها و ميگو از جمله ثروت‏هاي موجود در پهنه آبي خليج‌فارس است.

2- مقايسه‏شود: احمد اقتداري، خليج‌فارس، ص14-40.

3- ايلامي‏ها پيش ازآغاز تاريخ، در دشت‏هاي جنوب غربي ايران، از حوالي شوش تا بوشهر سكونت داشته‏اند. به نظر مي رسد كه اين قوم ابتدا در آسياي مركزي ساكن بوده‏اند و در حدود 4000 ق م، به فلات ايران، سوريه و مصر مهاجرت كرده‏اند. پس از برخورد آريايي‏ها با ايلامي‏ها، نژاد ايلامي‏ها در اثر اختلاط و آميزش مستهلك شدند. در نتيجه نژاد واحدي به وجود آمد كه بعدها مباني و ريشه‏هاي اقوام ايراني را به وجودآورد.

4- به موجب گفته‏هاي غالب تاريخ نگاران، مردم شامات كه يونانيان آنان را فينيقي مي‏ناميدند و به غلط سامي‏تصور مي‏كردند، پدران ايرانيان ايلامي‏تباري بودند كه بعدها به آن كشور مهاجرت كردند. بيش‌تر مورخان دنياي جديد و قديم هم معتقدند كه فينیقی‏ها اصالتي خليج‌فارسي دارند و هم كهن‏ترين دریانوردهای جهان بوده‏اند. برهمين اساس بايد گفت خليج‌فارس گاهواره تمدن بشري است و زادگاه و مركز دريانوردي جهانيان.

5- قوم‌نورديك كه به زبان هند اروپاي سخن مي‏گفتند، در آغازه هزاره دوم به‏ايران آمده‏اند. بر اساس مدارك عده‏اي كه در زماني از هند راه افتاده‏بودند، در امتداد درياي مكران و خليج‌فارس به سوي غرب، از جمله ايلام و لرستان رفتند. ظاهرا يكي از شاهان‌آشور درحجاري‏هاي برجسته خود، تصوير عده‏اي از مردم را نقش كرده‏است.

جا دارد از دوستان مهربانم  سعید وفایی و محمد رحیمی زاده  و احمد بی باک که در هنگام انتشار و چاپ این کتاب یاری ام داده اند تشکر و قدردانی نمایم.